گروه های آموزشی

گروه

مدیر گروه

تخصص

شیمی کاربردی

اقای دکترجواد حسینی

دکتری شیمی کاربردی

شیمی دارویی و نانو شیمی

خانم دکتر انسیه قاسمی

دکترای تخصصی شیمی تجزیه 

فیتو شیمی

شیمی فناوری اسانس

نانوشیمی

شیمی آلی

خانم دکترحکیمه زیادی

دکتری شیمی الی

 

 

گروه شیمی دارویی

شیمی دارویی گستره ای از علوم دارویی است که اصول شیمی و زیست شناسی را برای ایجاد واکنشی که منجر به ایجاد مواد دارویی جدید شود بکارمیبرد

این رشته شاخه ای از دانش بنیادین شیمی است که به برسی و استفاده از ترکیبات شیمیایی با هدف درمان در سیتم های زیستی می پردازد.

این دانش از دانش های پایه در داروسازی به شمار میرود و بخش گسترده ای از داروها از این مطالعات حاصل میشود

هدف از ایجاد این رشته تربیت کارشناسانی است که ضمن داشتن توانایی های مشترک با سایر گرایش های شیمی بتواند به طور اختصاصی تر به عنوان کارشناس در صنایع مرتبط با تولید مواد اولیه شیمیایی- دارویی و یا موسسات اموزشی و تحقیقاتی حوزه های مرتبط به زیست وشیمی از جمله داروسازی فعال باشند

 

گروه شیمی کاربردی

دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته شیمی کاربردی از دوره های اموزش عالی هستند که هدف از مقطع کارشناسی اموزش و تربیت کارشناسان متخصص در زمینه آموزش شیمی و تربیت کمک پژوهشگر است .

  دردوره کارشناسی ارشد دانشجویان با اصول تحقیق اشنا شده ومهارت و اموزش های لازم جهت نحوه تعریف و بررسی تحقیقی یک موضوع را می آموزند به نحوی که بتوانند در دوره دکترا بطور مستقل اندیشه نمایند و در حل مسایل و مشکلات صنایع شیمیایی بطور مستقل اقدام کنند.

ضرورت و اهمیت این دوره ها در تربیت پژوهشگر با تفکر خلاق و مستقل برای کار در صنایع شیمیایی ,نفت گاز و پتروشیمی, داروسازی, صنایع آرایشی و بهداشتی, صنایع غذایی, آب و فاضلاب  بیوتکنولوژی, دانشگاه ها و موسسات پژوهشی کشور, ... و همچنین کارافرینی در این رشته میباشد.

 

رشته شیمی :

شیمی علم اتم ها، پیوندها و مولکول هاست. دانشی که می تواند خواص ماده، چگونگی تغییرات و شیوه تولید آن ها را از هسته اتم گرفته تا کهکشان ها بررسی کند.رشته شیمی دارای دو بخش علم شیمی و صنایع شیمی است که علم شیمی به عنوان یکی از علوم پایه زیربنای علوم مختلفی همچون بیولوژی، بیوتکنولوژی، پزشکی دندانپزشکی، داروسازی و رشته های متعدد مهندسی است. اما صنایع شیمیایی عبارت است از صنایعی که در آنها واکنش شیمیایی انجام می گیرد یعنی اقسام مواد اولیه تبدیل به محصولات جدید می گردد که خواص این محصولات تا حدودی با مواد اولیه متفاوت است.
صنایع شیمی طیف گسترده ای از صنایع را در بر می گیرد که از آن جمله می توان به صنایع غذایی، داروسازی، پتروشیمی، الیاف مصنوعی، بهداشتی و آرایشی و صنایع تولید لوازم خانگی اشاره کرد.

 

معرفی رشته شیمی آلی:

شیمی آلی زیر مجموعه ای از دانش شیمی است که درباره ترکیبات کربن یا مواد آلی سخن می‌گوید، عنصر اصلی که با کربن ترکیبات آلی را تشکیل می دهند، هیدروژن می باشد. در گذشته به موادی که ریشه گیاهی یا حیوانی داشتند، مواد آلی می گفتند اما امروزه مواد آلی را می توان از طریق روش های صنعتی و آزمایشگاهی و به کمک مواد معدنی نیز سنتز کرد. موادی که از منابع آلی بدست می آیند، در یک ویژگی مشترک هستند و آن اشتراک در دارا بودن عنصر کربن است. دو منبع بزرگ مواد آلی که از آنها مواد آلی با ترکیبات ساده، تأمین می شوند، نفت و زغال سنگ هستند، این دو ماده فسیلی در مفهوم قدیمی آلی بوده و حاصل تجزیه جانوران و گیاهان هستند. این ترکیبات ساده به عنوان مصالح ساختمانی، در ساختن ترکیبات بزرگتر و پیچیده تر مصرف می گردند. شیمی آلی، شیمی ترکیبات کربن با سایر عناصر به ویژه هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، هالوژن ها و غیر فلزات دیگر نظیر گوگرد و منیزیم است. الکل ها، اترها، هیدروکربن ها، آلدئیدها، کتون ها، کربوکسیلیک اسیدها، ترکیبات آلیفاتیک حلقوی، کربانیون ها، آمین ها، فنل ها، درشت مولکول ها و بسپارها (پلیمر) و نظیر آنها جزء مواد آلی بوده و مباحث شیمی آلی را به خود اختصاص داده اند. امروزه از مواد آلی و دانش شیمی آلی در رنگ سازی، کاغذ و جوهرسازی، مواد غذایی، پوشاک، پتروشیمی، مواد پلاستیکی و لاستیکی، داروسازی، پزشکی و ده ها صنعت دیگر بهره می برند. افزون بر بیست میلیون ترکیب شناخته شده کربن وجود دارد و هر ساله نیم میلیون مولکول جدید به خانواده مواد آلی اضافه می شوند. شیمی آلی شالوده زیست شناسی و پزشکی است. ساختمان موجودات زنده به غیر از آب، عمدتا” از مواد آلی ساخته شده اند، مولکول های مورد بحث در زیست شناسی مولکولی همان مولکول های آلی هستند. امروزه ما در عصر کربن زندگی می کنیم، هر روزه روزنامه ها و مجلات، ذهن ما را متوجه ترکیبات کربن نظیر کلسترول، چربی های اشباع نشده، هورمون ها، استروئیدها، حشره کش ها و فرومون ها می نماید. در دهه های گذشته به خاطر نفت جنگ های متعددی راه افتاده است، همچنین در فاجعه نازک شدن لایه اوزون که عمدتا” به خاطر وجود کلرو فلوئورو کربن ها می باشد و پدیده گازهای گلخانه ای که ناشی از حضور متان، کلرو فلوئورو کربن ها و دی اکسید کربن است، زندگی انسان ها را به خطر انداخته است.

زمانی که سخن از مواد آلی به میان می آید، طیف وسیعی از مواد نظیر الکل ها، اترها، هیدروکربن ها، آلدئیدها، کتون ها، کربوکسیلیک اسیدها، ترکیبات آلیفاتیک حلقوی، کربانیون ها، آمین ها، فنل ها، درشت مولکول ها و بسپارها (پلیمر) مطرح می شود که مباحث شیمی آلی را به خود اختصاص داده اند.

امروزه از مواد آلی و دانش شیمی آلی در رنگ ها، کاغذ و جوهر، مواد غذایی، مواد پلاستیکی و لاستیکی، مواد آرایشی - بهداشتی و شوینده ها، پلیمرهای جدید و ... استفاده می شودصنایع پتروشیمی، داروسازی، پزشکی، پوشاک و ده ها صنعت دیگر نیز مستقیم و غیر مستقیم مدیون این شاخه از علم هستند.

دانشکده شیمی دارویی دارای رشته شیمی آلی در مقطع دکتری تخصصی می باشد.  دوره دکتری شیمی بالاترین مقطع تحصیلی دانشگاهی در این رشته می باشد که به اعطای درجه دکتری  شیمی منتهی می گردد.اهداف مهم این دوره  تربیت محققین و متخصصین دارای تفکری خلاق و مستقل بوده و در نهایت به روش های پیشرفته پژوهشی احاطه یافته و با تسلطی که بر یک یا چند موضوع دارند قادر به درک مشکلات علمی و صنعتی یک جامعه بوده  و به حل آن بپردازند.از مهر ماه سال 1394 دانشکده شیمی دارویی دانشگاه آزاد واحد علوم پزشکی پذیرای دانشجویان در مقطع دکتری تخصصی رشته شیمی آلی نیز شده است.

 

معرفی رشته ی فیتو شیمی

شیمی گیاهی را اصطلاحا فیتو شیمی می‌گویند. در این شاخه از شیمی به بررسی خواص شیمیایی و دارویی گیاهان مختلف می‌پردازند.در واقع شاخه‌ای از علم شیمی است که به مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهان مانند متابولیت‌های ثانویه گیاهی می‌پردازد.به بیانی دیگر می‌توان گفت که این علم با شیمی گیاهان دارویی طی سالیان بسیار زیاد ارتباط داشته‌است و ترکیبات گیاهی نقش بسزایی در صنعت داروسازی داشته‌اند.

از روش‌های معمول در علم می‌توان به استخراج و جداسازی، تغلیظ، آنالیز و روش‌های کروماتوگرافی و الکتروفورز که باعث شناخت فرمو‌ل‏های دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی می‌شود. شواهد فیتوشیمیایی از انواع شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندی‌های فیلوژنتیکی هستند، به شکلی که در گونه‌های دارای نزدیکی و خویشاوندی با یکدیگر، ترکیبات مشابهی یافت می‌شود اما همیشه نیز این گونه نیست. 

به طور کلی از نظر ساختار علمی و روش های اجرایی و اهداف پروژه ها فیتو شیمی بسیار شبیه به شاخه ی فارماکوگنوزی از شاخه های تخصصی دارو سازی است. شاید بسیاری از محققان در رشته ی فیتو شیمی متوجه نباشند که پروژ های آن ها بسیار شبیه به محققان در رشته ی فارماکوگنوزی در دانشکده های دارو سازی است. این دو گروه می توانند همکاری های زیادی داشته باشند و نتیجه ی کار آن ها که حاصل التقاط شیمی و داروسازی است می تواند بسیار مثمر ثمر باشد. به طور مشابه نیز بسیاری از محققین متخصص داروساز که دوره های رزیدنتی را در زیر شاخه ی فارماکوگنوزی می گذرانند شاید از وجود زیر شاخه ی فیتو شیمی اطلاعاتی نداشته باشند. جالب آنجاست که آنچه یک محقق کارشناسی ارشد در رشته ی فیتوشیمی انجام می دهد توسط دانشجو های دکتری داروسازی در دانشکده های داروسازی هم انجام می شود. این شباهت بسیار زیاد بوده و شامل استفاده از روش های جداسازی و استخراج به همراه روش های کرومانوگرافی و اسپکتروسکوپی برای شناسایی و جداسازی مواد دارویی در گیاهان است.

یکی از مزیت های استفاده از گیاهان برای تولید دارو ارزان و طبیعی بودن آن ها است. گاهی یک گیاه یک ترکیب پیچیده را به راحتی و فقط با استفاده از نور و آب و هوا سنتز می کند که سنتز آن در محیط آزمایشگاهی بسیار طاقت فرسا خواهد بود. این مزیت عمده ی دارو های گیاهی است که منجر به ایجاد شاخه های فیتوشیمی و فارماکوگنوزی در دانشگاه های دنیا شده است.

یک متخصص فیتوشیمی (فیتوشیمیست) قادر است نسبت به استخراج، اندازه گیری و شناسایی ترکیبات موثره گیاهان دارویی در مقیاس آزمایشگاهی و صنعتی اقدام نموده و عضو مؤثری در گروه های تحقیقاتی شیمی دارویی در مراکز تحقیقاتی و شرکتهای داروسازی باشد.در حقیقت فیتوشیمی دانش بررسی و مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهی است. اگر یک شیمی آلی دان تفکر میکند و فرمول ساخت یک ماده شیمیایی را طراحی میکند اما یک فیتوشیمی دان ترکیبات شیمیایی گیاهان را مطالعه و بررسی میکند. در طی قرون مختلف بسیاری از ترکیبات گیاهی نقشی اساسی درصنایع داروسازی داشته اند و ایده اولیه در ساخت داروها را در ذهن محققین ایجاد کردند. تکنیک های مورد استفاده در بررسی و شناخت ماده موثره دارویی، استخراج و جداسازی (آماده سازی نمونه) تغلیظ (افزایش حساسیت دستگاه های تجزیه ای)، آنالیز و تکنیک های شناسایی نظیر کروماتوگرافی و الکتروفورز میباشند. پس از انجام این آنالیزها فرمولهای دقیق ساختاری و روشهای بیوشیمیایی ساخت شناخته میشود. شواهد فیتوشیمیایی از جمله شاهدهای مورد استفاده در طبقه بندی های فیلوژنتیکی هستند، به گونه ای که در گونه های دارای نزدیکی و شباهت با یکدیگر، ترکیبات مشابهی یافت می شود اما همیشه این شباهتها در بین این طبقه وجود ندارد و اثرهای مواد دارویی مشابه متفاوت خواهد بود. در ایران با توجه به وضعیت آب وهوایی، رویش گیاهان مختلف که خاصیت دارویی دارند به طور متنوع و فراگیر دیده میشود. ماده موثره بسیاری از این گیاهان هنوز بررسی و مطالعه نشده است. با سرمایه گذاری در این بخش و پتانسیل بالای علمی و عملی در کشور میتوان آینده درخشانی را برای این رشته متصور شد تکنیک های رایج دراین علم عبارتند از: استخراج و جدا سازی، تغلیظ، آنالیز، تکنیک های کروماتوگرافی و الکتروفورز که در نهایت شناخت فرمولهای دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی را امکان پذیر می سازد.

 

مباحث اصلی:

متخصص فیتوشیمی میتواند نسبت به استخراج، اندازه گیری و شناسایی ترکیبات موثره گیاهان دارویی در مقیاس آزمایشگاهی و صنعتی اقدام نموده و عضو مؤثری در گروه های تحقیقاتی شیمی دارویی در مراکز تحقیقاتی و شرکتهای داروسازی باشد. بنابراین فیتوشیمی دان ها باید علوم مختلف در حوزه شیمی را با مبحث مربوط به گیاهان جمع کنند. یک گروه تحقیقاتی خوب، تخصصهای مختلف در این زمینه را میتواند در کنار هم جمع کند تا هم افزایی به وجود آید که نیاز به مدیریت و دانش لازم بر فرایند کلی به دست آوردن ماده موثره دارویی است. این شاخه از شیمی به شاخه فارماکوگنوزی داروسازی شبیه است. به طور کلی علم روز، یک علم بین رشته ای است و برای انجام کارهای بزرگ نیاز به تجمیع تخصصهاست.

 

آینده، بازار کار و چشم انداز:

با توجه به وضعیت آب وهوایی که در ایران از شمال تا جنوب و غرب و شرق وجود دارد گیاهان دارویی متنوعی در ایران یافت شده است. وجود  عطاریها در سطح شهر موید این مطلب است. از آنجا که ماده موثره بسیاری از این گیاهان هنوز بررسی و مطالعه نشده است. با سرمایه گذاری در این بخش و پتانسیل بالای علمی و عملی در کشور میتوان آینده درخشانی را برای این رشته متصور شد.

یک گروه فیتوشیمی قوی با آزمایشگاههای مجهز به وسایل استخراج و آنالیز مواد متشکله گیاهان و مواد اولیه دارویی و دستگاههای پیشرفته برای شناسایی ترکیبات مانند طیف سنج های جرمی و طیف سنجهای نوری میتواند استخراج، اندازه گیری و شناسایی ترکیبات موثره گیاهان دارویی در مقیاس آزمایشگاهی و صنعتی و همچنین فرمولاسیون داروهای گیاهی به خوبی انجام دهد.  

 

کارشناسی ارشد شیمی گرایش شیمی و فناوری اسانس

معرفی رشته :

کشور ما به دلیل برخورداری از شرایط آب و هوایی و اقلیمی رویشگاه مناسبی برای گونه های گیاهی است و در این میان گیاهان اسانس دار سهم بسزایی در این مقوله دارند. تولید و  بهره برداری از این گیاهان بسیار ناچیز است که یکی از علتهای آن کمبود نیروی انسانی آگاه و کارآزموده در این زمینه است.
هدف از این رشته تربیت نیروی انسانی کارآمدی است که از یک سو از دانش شیمی کافی برخوردار باشد و از سوی دیگر شناخت کافی از اسانس ها و گیاهان مولد آنها داشته باشد.این رشته در حقیقت زیر مجموعه رشته فیتوشیمی می باشد.